Nga E. Mezini/Naishtedikur.info

Sot është 1 prilli, dita që në gjithë botën kujtohet si dita e shakave apo gënjeshtrave. Edhe pse nuk është feste kombëtare, ajo njihet si dita e gënjeshtrave dhe e çdo lloj marrëzie të bukur dhe intruguese në familje, shoqëri, në shkollë apo dhe në punë.

Tradicionalisht, në disa vende të tilla si Zelanda e Re, Irlanda, Afrika Mbretërinë e Bashkuar, Australia, dhe Afrika e Jugut, shakatë vazhdojnë deri në mbrëmje dhe personi qe ha më shumë të tilla quhet “Budallai i Prillit”. Kjo festë me origjinë pagane dikur shënonte ardhjen e pranverës. Në fillesat e krishterimit, shumë njerëz talleshin me ata që ende e festonin këtë datë.

Në Australi, banorët e Melburnit ishin ata që u bënë të parët viktima të shakave të kësaj dite. Me t’u gdhirë dita e 1 prillit ata panë se si makinat e tyre ishin mbështjellë me qese plastike. Pas kësaj iu desh që të çlironin makinat për të vazhduar të qetë ditën. Nuk dihet se kush ua punoi rrengun, por ajo që dihet është se shumë prej banorëve e morën këtë veprim me humor.

Dijetarët e traditave popullore japin versione të ndryshme, të bazuar më shumë në hamendje se në teori të provuara shkencërisht, që e rrethojnë lindjen e kësaj tradite me një atmosferë misterioze. Midis hipotezave të ndryshme, dy janë më të mundshme. Njëra nga hipotezat aludon periudha përtej vitit 154 Para Erës Sonë, kur 1 prilli shënonte fillimin e vitit.

Më 1564 Mbreti Charles IX vendosi të miratojë kalendarin Gregorian dhe të zhvendoste fillimin e vitit në fillim të janarit. Disa nga oborrtarët nuk e pranuan ndryshimin, por u tallën dhe qeshën. E si pasojë filluan të tallen çdo vit, duke i dërguar “tradicionalistëve” çdo 1 prill dhurata shaka ose i ftonin ata në festa fantazmë.

Hipoteza tjetër, mjaft e përhapur, i referohet një riti pagan, të lidhur me kalendarin e vjetër Julian, kur 1 prilli shënonte fillimin solstik pranveror. Pas dimrit, ardhja e pranverës shënonte rinovimin e tokës dhe jetës. Me këtë rast, midis 25 mars dhe 1 prillit, ato përdornin dhurata për të marrë me të mirë zotat dhe bënin sakrifica të ndryshme për nder të tyre.

Festa ishte gjithashtu një mundësi për të shprehur veten maksimalisht në liri të plotë: me shaka, tallje, gënjeshtra. Me ardhjen e Krishterimit në Perandorinë Romake festat e këtij lloji, me vullnetin e Kishës, u zëvendësuan me festat e tjera fetare, në mënyrë për të zhdukur përgjithmonë zakonet dhe traditat pagane. Kështu dhe festa e 1 prillit të zëvendësohej me atë të Pashkëve. Njerëzit që këmbëngulnin në festimin e ritit të vjetër pagan ishin objekt tallje dhe shakaje të të gjitha llojeve.

Të dyja hipotezat, megjithatë, konfirmojnë origjinën pagane dhe gazmore të festës, e cila vazhdon edhe sot, megjithëse me nuanca të ndryshme, për të qëndruar gjallë në pjesën më të madhe të botës. Edhe faqet e mëdha të internetit herë pas here nxjerrin lajme shumë të çuditshme. Edhe kjo gjë ndodh çdo 1 Prill kur nëpër faqe të ndryshme apo në lajme e televizione dëgjon diçka që s’të mbush mendjen./Naishtedikur.info